Τουρισμός στην Κεντρική Μακεδονία: Από το μοντέλο «Ήλιος – Θάλασσα» στα clusters και το blockchain – Ενημέρωση από το One Stop Liaison Office της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας

Για τα βασικά ευρήματα της ειδικής μελέτης για τον ψηφιακό μετασχηματισμό του τουρισμού καθώς και τις προτάσεις που παρουσιάστηκαν στο συμμετοχικό εργαστήριο με το οικοσύστημα τουρισμού στην Κεντρική Μακεδονία ενημερώνει το One Stop Liaison Office του Μηχανισμού Υποστήριξης Καινοτομίας και Επιχειρηματικότητας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας:

Οι αυξημένες απαιτήσεις των επισκεπτών και η ανάδυση της Γενιάς Ζ θέτουν τον τουριστικό κλάδο μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα. Τα ερεθίσματα από τον κινηματογράφο, τη λογοτεχνία και τα κοινωνικά δίκτυα διαμορφώνουν μια νέα ζήτηση για «αυθεντικότητα», η οποία απαιτεί τολμηρές και καινοτόμες απαντήσεις από τους επαγγελματίες του χώρου.

Σήμερα στην Κεντρική Μακεδονία ο τουρισμός δεν είναι απλώς μια δραστηριότητα, αλλά μία από τις βασικές «ατμομηχανές» της τοπικής οικονομίας, με τη Χαλκιδική να κρατά τα σκήπτρα ως ο δημοφιλέστερος προορισμός της και η πρώτη Περιφερειακή Ενότητα σε γαλάζιες σημαίες πανελλαδικά για το 2025. Ωστόσο, το κλασικό μοντέλο «ήλιος-θάλασσα» φέρνει μαζί του την πρόκληση της έντονης εποχικότητας, η οποία περιορίζει ασφυκτικά την τουριστική περίοδο. Όπως χαρακτηριστικά επεσήμανε στο πλαίσιο των ειδικών δράσεων του One Stop Liaison Office της ΠΚΜ, ο κ. Αλέξανδρος Κατσόπουλος, διευθύνων σύμβουλος του ταξιδιωτικού πρακτορείου "People of the World", «μια ουσιαστική απάντηση σε αυτό το φαινόμενο αποτελεί η στρατηγική ενίσχυση των λεγόμενων "shoulder seasons" — δηλαδή της άνοιξης και του φθινοπώρου — που πλαισιώνουν την αιχμή του καλοκαιριού, ενώ ο οινοτουρισμός, ο περιπατητικός τουρισμός και ο τουρισμός υγείας και ο τουρισμός τρίτης ηλικίας αποτελούν ισχυρά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα που μπορούν να αμβλύνουν την εποχικότητα στην περιοχή.

Προκειμένου, όμως, να καρποφορήσουν οι προοπτικές αυτές, ο κλάδος του τουρισμού καλείται να διαβεί ένα κρίσιμο «ψηφιακό κατώφλι». Τα ευρήματα της σχετικής μελέτης του One Stop Liaison Office (Μηχανισμός Υποστήριξης Καινοτομίας και Επιχειρηματικότητας) της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας και τα συμπεράσματα του συμμετοχικού εργαστηρίου με το οικοσύστημα τουρισμού που συνδιοργάνωσε ο Μηχανισμός και το «Δίκτυο ΣΠΕΙΡΑ+» (σύμπραξη των Γραφείων Μεταφοράς Τεχνολογίας των Ε.Κ.Ε.Τ.Α. -Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης, Α.Π.Θ.- Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, ΠΑ.ΜΑΚ.- Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, ΔΙ.ΠΑ.Ε.- Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος και Π.Δ.Μ.- Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας), συγκλίνουν προς ένα κοινό συμπέρασμα: η ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών συνιστά κομβική πρόκληση.

Ο ψηφιακός μετασχηματισμός του τουρισμού φαίνεται να επηρεάζεται από ένα σύνθετο πλέγμα παραγόντων. Οι καταιγιστικές γεωπολιτικές εξελίξεις, το υψηλό κόστος των επενδύσεων, η επιφυλακτικότητα του ανθρώπινου δυναμικού απέναντι στην αλλαγή, αλλά και η προσκόλληση των πελατών σε παραδοσιακές διαδικασίες, λειτουργούν ως τροχοπέδη για τη μέση επιχείρηση.

Ωστόσο, μέσα στο οικοσύστημα της εν λόγω έρευνας κρύβεται ένας «ψηφιακός θησαυρός», με ώριμες καινοτόμες εφαρμογές που αναμένουν να αξιοποιηθούν. Το ειδικό εργαστήριο που συνδιοργάνωσαν το One Stop Liaison Office της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας με τους φορείς του «Δικτύου ΣΠΕΙΡΑ +» αποτέλεσε το βήμα για την αποκάλυψη πρότυπων λύσεων από ερευνητές και τεχνοβλαστούς των οργανισμών / μελών του «Δικτύου ΣΠΕΙΡΑ+» που παρευρέθηκαν και παρουσίασαν τις προτάσεις τους.

Προς την κατεύθυνση της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης, ο κ. Θάνος Τσακίρης, ερευνητικός συνεργάτης του Ε.Κ.Ε.Τ.Α.-ΙΠΤΗΛ (Ινστιτούτο Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών) από το εργαστήριο VARLAB, ανέδειξε τη χρήση τεχνολογιών επαυξημένης και εικονικής πραγματικότητας (AR/VR) και άλλων immersive technologies (τεχνολογίες εμβύθισης), για βιωματική πρόσβαση στον πολιτισμό, ενώ ο κ. Ανδρέας Καργάκος, CEO της εταιρείας "OZZIE ROBOTICS" και βοηθός έρευνας στο Ε.Κ.Ε.Τ.Α./ΙΠΤΗΛ, παρουσίασε το αυτόνομο ρομπότ OzzieXL που είναι έτοιμο να αναβαθμίσει την εξυπηρέτηση σε τουριστικές υποδομές.

Παράλληλα, η ερευνητική ομάδα ΙΠΠΑΛΟΣ του ΔΙ.ΠΑ.Ε. (Δρ. Γεώργιος Μίνος, Καθηγητής, Δρ. Θεόδωρος Κοσμάνης, Καθηγητής, Δρ. Δημήτριος Τζιουρτζιούμης, Επίκουρος Καθηγητής) ανέδειξε τον στρατηγικό ρόλο των προηγμένων υποβρύχιων οχημάτων (ROVs) μέσα από μια ολοκληρωμένη και άμεσα εφαρμόσιμη λύση για τη θωράκιση του θαλάσσιου περιβάλλοντος, τη διαφανή διαχείριση και την ανάδειξη των παράκτιων περιοχών.

Αντίστοιχα, ο Δρ. Κωνσταντίνος Πλάκας, Κύριος Ερευνητής ΕΚΕΤΑ, και CEO της εταιρείας-τεχνοβλαστός «AQUARTIUM IKE», παρουσίασε καινοτόμες λύσεις για την ανακύκλωση νερού σε ξενοδοχεία, οι οποίες μειώνουν δραστικά το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα.

Εκτός από τις λύσεις που παρουσιάστηκαν στο εργαστήριο, ακόμα ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η τουριστική κάρτα Θεσσαλονίκης με τεχνολογία blockchain (Thessaloniki Tourism Blockchain). Όπως εξηγεί σε σχετική συνέντευξη ο Δρ. Σπύρος Αβδημιώτης, καθηγητής στο Τμήμα Διοίκησης Οργανισμών, Μάρκετινγκ και Τουρισμού στο Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος και υποδιευθυντής του εργαστηρίου TourLab, «η κάρτα αυτή λειτουργεί ως ένα «έξυπνο» ψηφιακό διαβατήριο, για διάφορες τουριστικές δραστηριότητες με τις οποίες είναι συνδεδεμένη, προσφέροντας παράλληλα εκπτώσεις και ειδικές προσφορές, ενώ κάθε συναλλαγή καταγράφεται με ασφάλεια».

Παρά την πλούσια προσφορά έτοιμων τεχνολογικών εφαρμογών και την επιτακτική ανάγκη των επιχειρήσεων για εκσυγχρονισμό, το χάσμα μεταξύ έρευνας και αγοράς παραμένει αισθητό. Η γεφύρωσή του αποτελεί μια σύνθετη πρόκληση, με τους εμπειρογνώμονες του κλάδου να προτείνουν συγκεκριμένες στρατηγικές διεξόδους. Προς αυτή την κατεύθυνση, ο κ. Κατσόπουλος, CEO του ταξιδιωτικού πρακτορείου "People of the World", ανέδειξε τη δυναμική των συνεργατικών σχηματισμών (clusters), οι οποίοι επιτρέπουν στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις να ενώσουν δυνάμεις, να επιμερίσουν το κόστος της καινοτομίας και να επενδύσουν από κοινού σε δραστηριότητες Έρευνας και Ανάπτυξης που θα ήταν απρόσιτες σε μεμονωμένο επίπεδο. Παράλληλα, ο Δρ. Αβδημιώτης υπογράμμισε την ανάγκη δημιουργίας Οργανισμών Διαχείρισης Προορισμού (Destination Management Organizations-  DMO), που θα αποτελέσουν φορείς-κλειδιά για τον στρατηγικό σχεδιασμό και τη μεθοδική καθοδήγηση του τουριστικού κλάδου στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας.

Συνεχή ενημέρωση σε θέματα καινοτομίας, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να αναζητήσουν:

- στον ιστότοπο του One Stop Liaison Office της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας:

https://www.ris3rcm.eu

- στην πλατφόρμα διερεύνησης τάσεων:

https://horizonscanning.io

- και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:

https://www.facebook.com/RIS3RCMakedonia

https://twitter.com/RIS3RCMakedonia

https://www.linkedin.com/company/69070969/admin/dashboard

Για περισσότερες πληροφορίες, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στα τηλέφωνα:

- 2313319719 (Δρ. Ευδοκία Μάγγου)

- 2313319667 και – 668 (Ελίζα Σαββοπούλου, Xριστίνα Λαγκάνη)

καθώς και στο e-mail: info@ris3rcm.eu